Một trong những công ty thành công nhất trong lịch sử thị trường đại chúng đã chính thức IPO. SpaceX đã huy động 75 tỷ USD với mức định giá khoảng 1,77 nghìn tỷ USD. Công ty đã bán 555,5 triệu cổ phiếu với giá 135 USD mỗi cổ phiếu. Đồng thời, nhu cầu mua cao gấp bốn lần số cổ phiếu chào bán, và khoảng 30% lượng cổ phiếu IPO được dành cho nhà đầu tư cá nhân.
Tuy nhiên, chỉ vài tuần giao dịch đầu tiên đã bộc lộ mặt tối của khoảnh khắc lịch sử này: sự biến động.
Sự hưng phấn lắng xuống, cổ phiếu quay về gần mức giá IPO, và được cho là đã ‘bốc hơi’ khoảng 700 tỷ USD vốn hóa thị trường so với đỉnh sau IPO. Cổ phiếu thậm chí có lúc giảm hơn 10% chỉ trong một ngày, gây áp lực lên các nhà đầu tư đã vào sớm.
Câu hỏi chính ở đây rất đơn giản: đây là một nhịp điều chỉnh tự nhiên hay khởi đầu của một đợt giảm sâu hơn?
Vì sao Đợt Bán tháo này Đáng Chú ý
Việc cổ phiếu lùi giá sau khi IPO là điều bình thường. Một số cổ đông có thể bán ra để chốt lời, một số cổ đông tổ chức có thể giảm tỷ trọng nắm giữ, trong khi những người khác cần thêm thời gian để đánh giá mức định giá.
Tuy nhiên, điểm đặc biệt ở đà giảm của SpaceX là nó thực sự nghiêm trọng. Đà giảm này không còn xuất phát từ sự hưng phấn quanh thương vụ IPO, mà từ câu hỏi liệu SpaceX có đủ năng lực vận hành và tăng trưởng đủ nhanh để xứng với một trong những mức định giá tham vọng nhất trong lịch sử các thương vụ IPO hay không.
Và ở đây tồn tại một mâu thuẫn rõ ràng – SpaceX nằm trong số những cơ hội tăng trưởng dài hạn tốt nhất trên thị trường, nhưng giá cổ phiếu của nó lại đòi hỏi rất cao.
SpaceX Đang được Định giá cho Tương lai
Theo dữ liệu thị trường được cung cấp, SpaceX tạo ra khoảng 18,7 tỷ USD doanh thu trong năm 2025, đồng thời báo lỗ hoạt động khoảng 2,6 tỷ USD. Với mức định giá gần 1,77 nghìn tỷ USD, cổ phiếu công ty đang giao dịch ở tỷ lệ giá trên doanh thu (P/S) ước tính khoảng 94 lần.
Điều đó có nghĩa là nhà đầu tư không mua SpaceX dựa trên lợi nhuận hiện tại. Họ đang mua kỳ vọng.
Để mức định giá này trở nên hợp lý theo thời gian, SpaceX cần cho thấy tiến triển mạnh mẽ ở nhiều mặt:
-
tăng trưởng doanh thu
-
cải thiện biên lợi nhuận
-
mở rộng Starlink
-
hoạt động phóng tên lửa
-
hợp đồng chính phủ và quốc phòng
-
thương mại hóa liên quan đến AI thông qua xAI
-
lộ trình rõ ràng hơn để đạt lợi nhuận
Nếu công ty làm được những điều này, mức định giá cao có thể tiếp tục được giữ vững. Nếu tăng trưởng chậm lại hoặc khả năng sinh lời vẫn chưa rõ ràng, cổ phiếu có thể chịu thêm áp lực.
Câu chuyện Tăng giá Vượt xa Tên lửa
Luận điểm về tăng trưởng tương lai này không chỉ giới hạn ở các vụ phóng vào không gian.
SpaceX cùng lúc nắm trong tay nhiều đòn bẩy tăng trưởng. Thứ nhất, Starlink mang lại cơ hội tiếp cận nhu cầu internet vệ tinh trên toàn thế giới, bao gồm nhu cầu từ các vùng xa xôi, khách hàng doanh nghiệp, ngành hàng không, dịch vụ hàng hải và các chính phủ.
Phóng tên lửa là một khía cạnh quan trọng khác trong hoạt động kinh doanh của công ty. Ở mảng này, SpaceX có danh tiếng tốt với vai trò nhà cung cấp dịch vụ phóng cho cả doanh nghiệp thương mại lẫn chính phủ Mỹ, nhờ tên lửa tái sử dụng và lịch phóng dày đặc.
Mảnh ghép thứ ba ở đây là mối quan hệ với xAI. Nếu những nỗ lực này được tích hợp vào hệ sinh thái doanh nghiệp của Musk, nhà đầu tư có thể vẫn định giá SpaceX không chỉ như một công ty hàng không vũ trụ.
Một số ước tính do Yahoo Finance đưa ra cho rằng SpaceX có thể nâng doanh thu lên tới 50-80 tỷ USD mỗi năm vào năm 2027, nếu các xu hướng hiện tại tiếp diễn. Đây là một trong những lý do chính khiến một số người tin rằng đợt bán tháo gần đây chỉ là một nhịp điều chỉnh chứ không phải một cú sụp đổ.
Tất nhiên, trong tình huống này không chỉ doanh thu mới quan trọng. Biên lợi nhuận và các khoản lỗ cũng đóng vai trò quan trọng.
Sự Tham gia của Nhà đầu tư Cá nhân Có thể Làm Tăng Biến động
Khoảng 30% lượng cổ phiếu IPO được phân bổ cho nhà đầu tư cá nhân. Đây là một chi tiết quan trọng với trader, bởi sự tham gia đông đảo của nhà đầu tư cá nhân có thể khiến hành động giá trở nên cảm tính và quyết liệt hơn.
Những cổ phiếu do nhà đầu tư cá nhân dẫn dắt thường có các nhịp động lượng nhanh hơn, phản ứng mạnh hơn trước tin tức, các đợt chốt lời lớn hơn và mức biến động ngắn hạn cao hơn.
Với SpaceX, hiệu ứng này có thể còn mạnh hơn, bởi công ty gói gọn ba câu chuyện đầy sức hút với thị trường: Elon Musk, công nghệ vũ trụ và AI.
Điều này không khiến cổ phiếu yếu hơn về mặt cơ bản, nhưng đồng nghĩa rằng trader nên chuẩn bị tinh thần cho những cú dao động mạnh, ngay cả khi câu chuyện dài hạn không thay đổi.
Góc nhìn Kỹ thuật: Vùng Giá IPO là Ngưỡng Then chốt
Xét về mặt kỹ thuật, vùng giá IPO đã nổi lên như vùng quan trọng nhất trên biểu đồ.
Sau cú giảm, SpaceX đã lùi về gần mức giá khi mới bắt đầu niêm yết. Vùng giá IPO giờ trở thành chiến trường cả về tâm lý lẫn kỹ thuật.
Cổ phiếu có thể lấy lại động lực nếu phe mua giữ vững được vùng giá IPO. Các trader theo phân tích kỹ thuật có thể chờ tín hiệu ổn định, đáy sau cao hơn, khối lượng nghiêng về phe mua và sự quay lại của các đỉnh từng đạt sau IPO.
Nếu vùng giá IPO bị phá vỡ, kịch bản giảm giá sẽ càng mạnh hơn. Việc phá vỡ xuống dưới vùng này sẽ cho thấy lực cầu yếu và khả năng định giá lại sâu hơn.
Nói đơn giản, vùng giá IPO có thể là yếu tố định hình xu hướng tiếp theo.
Vì sao Nhà đầu tư So sánh SpaceX với Tesla
Trong nhiều trường hợp, tình hình hiện tại của SpaceX được đem ra so sánh với giai đoạn Tesla mới niêm yết.
Tesla từng hứng chịu nhiều chỉ trích về mức định giá, khả năng sinh lời và rủi ro triển khai trước khi trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới. Điều này góp phần lý giải vì sao nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao hơn cho SpaceX.
Những gì Elon Musk từng làm được cũng góp phần củng cố cho phép so sánh này, bởi ông luôn biến những ý tưởng táo bạo thành các công ty rất thành công trên thị trường đại chúng.
Tuy nhiên, cần thận trọng khi so sánh, bởi thành công của Tesla không đảm bảo SpaceX sẽ đạt kết quả tương tự, xét đến sự khác biệt về mức định giá và thị trường liên quan.
Những Rủi ro và Chất xúc tác Chính
Các rủi ro chính đã khá rõ ràng:
- áp lực định giá
- các khoản lỗ hoạt động
- biến động cao
- chậm trễ trong triển khai
- các trở ngại về pháp lý hoặc liên quan đến hoạt động phóng
- tăng trưởng Starlink yếu hơn kỳ vọng
- tâm lý ngại rủi ro lan rộng đối với nhóm cổ phiếu tăng trưởng
Đồng thời, một số chất xúc tác có thể hỗ trợ cổ phiếu:
- kết quả kinh doanh quý mạnh mẽ
- doanh thu tăng trưởng nhanh hơn
- số thuê bao Starlink tăng lên
- các hợp đồng phóng hoặc quốc phòng mới
- tiến triển trong các sáng kiến liên quan đến AI
- những cập nhật chiến lược tích cực từ Elon Musk
- việc giữ vững thành công vùng giá IPO
Điều này Có Ý nghĩa Gì với Nhà giao dịch?
SpaceX vẫn là một cổ phiếu nhiều tiềm năng nhưng cũng nhiều rủi ro. Câu chuyện tăng trưởng dài hạn vẫn hấp dẫn, nhưng giờ đây thị trường cần bằng chứng rằng sự mở rộng trong tương lai có thể biện minh cho mức định giá cao của công ty.
Với trader, biến động nhiều khả năng vẫn sẽ ở mức cao. Cổ phiếu có thể phản ứng mạnh trước kết quả kinh doanh, các cập nhật về Starlink, hoạt động phóng, hợp đồng chính phủ, tin tức AI và các phát biểu từ Elon Musk.
Vùng giá IPO vẫn là khu vực kỹ thuật then chốt cần theo dõi. Việc trụ vững trên vùng này có thể hỗ trợ các nỗ lực hồi phục, trong khi việc phá vỡ kéo dài xuống dưới có thể báo hiệu một giai đoạn định giá lại sâu hơn.
Thông điệp chính rất đơn giản: SpaceX có thể trở thành một trong những công ty đại chúng quan trọng nhất của thập kỷ tới, nhưng chỉ kỳ vọng thôi là chưa đủ. Từ giờ trở đi, thị trường sẽ tập trung vào khả năng thực thi, kết quả tài chính và việc hiện thực hóa tăng trưởng.