Những Điều Nhà Giao Dịch Ngoại Hối Cần Biết Về Thị Trường Trái Phiếu

Hầu hết các nhà giao dịch Ngoại hối thường chỉ quan tâm đến biểu đồ, lịch kinh tế và các phát ngôn từ ngân hàng trung ương. Điều đó hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, có một thị trường thường đứng “sau cánh gà”, dù nó chính là tác nhân thúc đẩy tiền tệ biến động sớm hơn, mạnh mẽ hơn và logic hơn cả tin tức. Đó chính là thị trường trái phiếu (thị trường nợ).

Nói ngắn gọn thì tiền tệ là phản ứng, còn trái phiếu là nguyên nhân. Nếu thị trường tiền tệ là đại dương, thì thị trường trái phiếu chính là những dòng hải lưu ngầm quyết định đại dương đó sẽ dịch chuyển về đâu. Hãy cùng tìm hiểu tại sao việc theo dõi thị trường nợ lại là yếu tố quan trọng đối với một nhà giao dịch Ngoại hối và làm thế nào để biến điều này thành lợi nhuận.

Trái phiếu Là gì?

Bỏ qua những định nghĩa phức tạp, trái phiếu đơn giản là một tờ giấy vay nợ. Khi một chính phủ (ví dụ: Mỹ hoặc Đức) cần tiền để xây đường xá hoặc bù đắp thâm hụt ngân sách, họ sẽ phát hành trái phiếu. Bạn mua tờ giấy này, tức là bạn đang cho chính phủ vay tiền và họ hứa sẽ trả cho bạn một mức lãi suất cố định (lãi suất trái phiếu – coupon) và hoàn trả toàn bộ số tiền gốc sau một thời hạn nhất định.

Đối với các nhà giao dịch chúng ta, trái phiếu chính phủ (Treasuries ở Mỹ, Bunds ở Đức, Gilts ở Anh) là quan trọng nhất. Tại sao? Vì chúng được coi là tài sản phi rủi ro.

Các Thông số Then chốt của Công cụ Nợ

• Mệnh giá và Giá cả: Khác với cổ phiếu, giá trái phiếu trên sàn giao dịch luôn biến động không ngừng.
• Lợi suất: Đây là chỉ số quan trọng nhất. Lợi suất là mức phần trăm lợi nhuận hàng năm bạn sẽ nhận được nếu mua trái phiếu ngay bây giờ tại mức giá thị trường.

Quy tắc nằm lòng: Giá trái phiếu và lợi suất luôn chuyển động ngược chiều nhau. Nếu giá giảm, lợi suất tăng. Nếu giá tăng, lợi suất giảm.

Với một nhà giao dịch Ngoại hối, lợi suất chính là “chi phí của tiền lẻ”. Khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, đồng USD trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư lớn. Tại sao phải mạo hiểm với cổ phiếu khi bạn có thể kiếm được 4-5% mỗi năm từ đồng USD “trú ẩn an toàn”?

Rủi ro và Niềm tin

Trái phiếu còn phản ánh mức độ tin tưởng vào một quốc gia. Nếu các nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ về sự ổn định của nền kinh tế, ngân sách hoặc chính trị, họ sẽ:

• bán tháo trái phiếu;
• yêu cầu lợi suất cao hơn;
• rút vốn ra khỏi quốc gia đó.

Điều này gần như luôn tác động đến tiền tệ. Một ví dụ điển hình là các thị trường mới nổi. Khi lợi suất trái phiếu nội địa tăng vọt, nó thường đi kèm với

• đồng nội tệ mất giá;
• biến động tăng mạnh;
• và sự can thiệp của ngân hàng trung ương.

Mối Tương quan giữa Trái phiếu và Tiền tệ

Tại sao tiền tệ lại phản ứng theo trái phiếu? Tất cả nằm ở dòng chảy vốn. Các nhà đầu tư định chế (quỹ hưu bổng, ngân hàng, quỹ đầu cơ) luôn tìm kiếm sự cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.

Hãy tưởng tượng kịch bản này: Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm (US10Y) bắt đầu tăng mạnh, trong khi lợi suất trái phiếu Nhật Bản (JGB) vẫn dậm chân tại chỗ. Một quỹ lớn tại Nhật sẽ làm gì? Họ sẽ bán Yên (JPY), mua Đô la (USD) và đầu tư vào trái phiếu Mỹ để hưởng mức lợi suất cao.

Kết quả: Làn sóng bán JPY và mua USD diễn ra mạnh mẽ. Cặp tỷ giá USD/JPY sẽ tăng vọt.

Trong 80% trường hợp, có một mối tương quan thuận giữa lợi suất trái phiếu và đồng nội tệ:

• Lợi suất trái phiếu tăng – Nhu cầu về đồng nội tệ tăng – Đồng tiền đó mạnh lên.
• Lợi suất trái phiếu giảm – Đồng tiền đó yếu đi.

Tuy nhiên, đừng chỉ nhìn vào lợi suất của một nước lẻ loi, hãy so sánh chúng. Trong giao dịch, đây gọi là chênh lệch lãi suất. Nếu lợi suất ở Mỹ tăng nhanh hơn ở Châu Âu, cặp EUR/USD sẽ giảm vì dòng vốn “chảy” về phía đồng USD có lợi nhuận cao hơn.

Thị trường Trái phiếu Hỗ trợ Ra quyết định Ngoại hối Như thế nào?

Thị trường trái phiếu được mệnh danh là “thị trường của dòng tiền thông minh”. Nó lớn hơn nhiều so với thị trường tiền tệ hay cổ phiếu về mặt khối lượng và ít bị chi phối bởi cảm xúc hơn. Trái phiếu là nơi đầu tiên phản ứng với lạm phát và các quyết định từ ngân hàng trung ương (Fed, ECB).

1. Xác nhận Xu hướng

Nếu bạn thấy cặp GBP/USD bắt đầu tăng trên biểu đồ, hãy kiểm tra lợi suất trái phiếu chính phủ Anh (Gilts). Nếu lợi suất tại Anh cũng đang tăng so với lợi suất tại Mỹ, thì đà tăng này là thật và được hỗ trợ bởi dòng tiền thực từ các nhà đầu tư. Ngược lại, nếu đồng bảng tăng “vô căn cứ” trong khi lợi suất trái phiếu lại giảm, đó rất có thể là một cú phá vỡ giả hoặc chỉ là sự đầu cơ nhất thời.

2. Chỉ báo Dẫn dắt: Đường cong Lợi suất

Hiện tượng đường cong lợi suất đảo ngược xảy ra khi lợi suất trái phiếu ngắn hạn (ví dụ: kỳ hạn 2 năm) cao hơn lợi suất kỳ hạn dài hạn (10 năm). Đối với các nhà giao dịch, đây là tín hiệu cực mạnh cảnh báo một cuộc suy thoái sắp diễn ra. Vào những thời điểm như vậy, thị trường bắt đầu tìm đến các hầm trú ẩn an toàn.

Khi tâm lý sợ hãi bao trùm, các nhà đầu tư sẽ mua mạnh trái phiếu Mỹ, khiến giá trái phiếu tăng và lợi suất giảm xuống. Đồng thời, các đồng tiền như USD, JPY và CHF thường sẽ mạnh lên.

3. Dự đoán Hành động của các Ngân hàng Trung ương

Các ngân hàng trung ương quyết định lãi suất, nhưng thị trường trái phiếu thường “đánh hơi” thấy điều này từ trước. Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm bắt đầu tăng từ một tháng trước cuộc họp của Fed, điều đó có nghĩa là thị trường đã phản ánh vào giá kịch bản tăng lãi suất. Đến khi tin tức chính thức được công bố, đồng USD thậm chí có thể giảm (hiện tượng kinh điển “mua tin đồn, bán sự thật”) vì trái phiếu đã phản ứng xong xu hướng này rồi.

Tại sao Thị trường Trái phiếu lại Quan trọng hơn Tin tức?

Nhà giao dịch Ngoại hối thường phát cuồng vì tin tức: CPI, NFP, GDP hay các cuộc họp của ngân hàng trung ương. Nhưng thị trường trái phiếu giao dịch hàng ngày, liên tục với khối lượng khổng lồ.

Khi tin tức nổ ra, thị trường trái phiếu thường:

• Đã phản ánh sẵn kịch bản đó vào giá từ trước,
• Hoặc ngay lập tức cho thấy thị trường thực sự cảm thấy thế nào về tin tức đó.

Ví dụ: Nếu lạm phát cao nhưng lợi suất trái phiếu không tăng, đó là tín hiệu cho thấy thị trường không tin rằng ngân hàng trung ương sẽ thắt chặt chính sách một cách quyết liệt. Trong trường hợp đó, đồng tiền thường sẽ không nhận được sự hỗ trợ nào, bất kể tin tức trông có vẻ rất “có lợi cho đà tăng”.

Những điều Quan trọng khác mà Nhà giao dịch Cần biết

Phân tích Liên thị trường

Trái phiếu liên quan mật thiết đến Vàng. Vàng không trả lãi suất. Do đó, khi lợi suất trái phiếu thực (lợi suất danh nghĩa trừ đi lạm phát) tăng lên, vàng trở thành một kênh đầu tư kém hấp dẫn và giảm giá. Nếu bạn giao dịch cặp XAU/USD, việc theo dõi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm (US10Y) là nhiệm vụ bắt buộc.

Lợi suất Thực và Lợi suất Danh nghĩa

Đôi khi lợi suất danh nghĩa tăng, nhưng lạm phát còn tăng nhanh hơn. Khi đó, lợi suất thực sẽ âm, trở thành một dấu hiệu xấu cho đồng tiền. Một đồng tiền chỉ thực sự mạnh lên khi lợi suất thực tăng, cho thấy dòng vốn đầu tư đang chảy vào một cách lành mạnh.

Tìm kiếm sự “Phân kỳ”

Những giao dịch mang lại lợi nhuận cao nhất thường xuất hiện khi có khoảng cách giữa tiền tệ và trái phiếu. Ví dụ:

1. Lợi suất trái phiếu Đức (Bunds) tăng mạnh trong một tuần.
2. Trong khi đó, tỷ giá EUR/USD vẫn đi ngang hoặc giảm nhẹ.
3. Kết luận: Đồng Euro đang bị “định giá thấp”. Nó giống như một chiếc lò xo sắp bật mạnh để đuổi kịp đà tăng của thị trường trái phiếu.

Lời khuyên Thực tế

Bạn không cần phải trở thành giáo sư kinh tế vĩ mô, chỉ cần thêm vài công cụ này vào phân tích hàng ngày:

• Theo dõi “kỳ hạn 10 năm”: Thêm mã US10Y (lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm) vào danh sách theo dõi trên TradingView. So sánh chuyển động của nó với các cặp tiền chính.
• Sử dụng chênh lệch lợi suất: Hãy nhìn vào hiệu số lợi suất giữa trái phiếu của hai quốc gia. Ví dụ: lấy lợi suất trái phiếu Đức trừ đi lợi suất trái phiếu Mỹ. Biểu đồ này thường sẽ soi gương với cặp EUR/USD nhưng đôi khi sẽ chạy sớm hơn một chút.
• Lịch đấu thầu trái phiếu: Chú ý những ngày các quốc gia lớn phát hành trái phiếu mới. Các đợt đấu thầu quy mô lớn có thể gây ra biến động mạnh, vì các tổ chức nước ngoài cần mua một lượng lớn nội tệ để tham gia đấu thầu.

Các chỉ số Tham chiếu Chính

Những công cụ này chi phối hoàn toàn tâm lý rủi ro toàn cầu:

• US10Y: Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm là thước đo chính cho “chi phí tiền tệ” trên toàn cầu.
• US02Y: Lợi suất trái phiếu Mỹ 2 năm nhạy cảm nhất với kỳ vọng lãi suất của Fed trong ngắn hạn.
• DXY: Chỉ số Dollar Index (dùng để so sánh tương quan giữa trái phiếu và tỷ giá thực tế).

Các Cặp tiền tệ và Mã trái phiếu Tương ứng

Để phân tích, chúng ta so sánh lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm (10Y) của cả hai quốc gia:

1. EUR/USD (Euro/Đô la Mỹ)

Ở cặp này, chúng ta so sánh Mỹ và Đức (vì Đức là đầu tàu kinh tế của Khu vực đồng Euro).

DE10Y – Trái phiếu Đức (Bunds).

Công thức tính chênh lệch: DE10Y – US10Y

Logic: Nếu khoảng cách chênh lệch giãn ra (trở nên bớt âm hơn hoặc chuyển sang dương), EUR/USD thường sẽ tăng giá.

2. USD/JPY (Đô la Mỹ/Yên Nhật)

Đây là cặp tiền nhạy cảm nhất với trái phiếu. Đồng Yên Nhật là loại tiền tệ có mức lãi suất thấp lịch sử.

JP10Y – Trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB).

Công thức tính chênh lệch: US10Y – JP10Y

Logic: Mối tương quan thuận lên tới gần 90%. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, USD/JPY sẽ tăng vọt.

3. GBP/USD (Bảng Anh/Đô la Mỹ)

GB10Y — Trái phiếu Anh (Gilts).

Công thức tính chênh lệch: GB10Y – US10Y

4. AUD/USD (Đô la Úc/Đô la Mỹ)

Nước Úc thường đưa ra mức lợi suất cao hơn, điều này rất quan trọng đối với chiến thuật giao dịch hưởng chênh lệch lãi suất (Carry Trade).

AU10Y – Trái phiếu Úc.

Công thức tính chênh lệch: AU10Y – US10Y

5. USD/CAD (Đô la Mỹ/Đô la Canada)

Canada là nền kinh tế dựa trên hàng hóa, nhưng thị trường nợ của họ có mối tương quan chặt chẽ với Mỹ do vị trí địa lý gần kề.

CA10Y — Trái phiếu Canada.

Công thức tính chênh lệch: US10Y – CA10Y

Cách sử dụng trên TradingView

Để thiết lập các thông số này trên TradingView, bạn làm như sau:

• Mã trực tiếp (Direct Tickers): Tìm kiếm theo cú pháp TVC:US10Y – TVC:DE10Y (và các mã tương tự) để thêm chúng vào Danh sách theo dõi (Watchlist) ở thanh bên cạnh.

• • Chồng biểu đồ (Visual Overlay): Hãy mở biểu đồ của một cặp tiền (ví dụ: EUR/USD), sau đó sử dụng công cụ “So sánh” (biểu tượng dấu cộng cạnh tên mã giao dịch) để chèn thêm biểu đồ chênh lệch lợi suất (Spread) tương ứng lên trên.

• Mẹo hay: Hãy cài đặt biểu đồ Spread ở dạng đường (Line Chart) và biểu đồ nến (Candlestick) cho cặp tiền. Khi bạn thấy đường Spread đang đi lên trong khi nến giá đang đi ngang hoặc đi xuống, bạn đã tìm thấy sự phân kỳ – đây thường là nơi xuất hiện các thiết lập giao dịch đáng tin cậy nhất.

Bạn sẽ thấy tần suất đồng tiền “trễ nhịp” so với biến động của Spread thường xuyên đến mức nào. Đó chính là những điểm vào lệnh tối ưu nhất.

Bảng tổng hợp thiết lập Danh sách Theo dõi:

Hãy luôn nhớ rằng: Thị trường trái phiếu là bản đồ lộ trình cho Ngoại hối. Trái phiếu cho biết dòng tiền đang chảy về đâu, cách các nhà đầu tư đánh giá rủi ro và kỳ vọng của họ về lạm phát trong tương lai. Nếu bạn rèn luyện được thói quen kiểm tra lợi suất trước khi mở lệnh, tư duy giao dịch của bạn sẽ trở nên sắc bén và có chiều sâu hơn rất nhiều.